Egin klik hemen INPRIMATZEKO

Errioxako ardoak

Asier Larrinaga Larrazabal / Hizkuntza / 2008-02-01 / 08:30

Geografia

Errioxan hiru zona bereizten dira, orografiari eta klimari begiratuta.

• Arabako Errioxa: Toloño mendilerrotik Ebro ibairaino doa.
• Errioxa Garaia: Logroño probintziaren sartaldean.
• Errioxa Beherea: Logroño probintziaren ekialdeaz gainera, Nafarroako zazpi herri besarkatzen ditu (Andosilla, Aras, Azagra, Bargota, Mendabia, San Adrian eta Viana).

Jatorri-izena

Errioxan ekoizten diren ardoek berezko izen bat dute, euren «jatorri-izena» edo «sormarka» dena: Errioxa. Errioxa ez da jatorri-izen soila, jatorri-izen kalifikatua baizik, produkzio-kontrol eta kalitate-ezaugarri zorrotzak betetzen ditu eta. Gauzak behar bezala egiten direla zaintzeaz «kontseilu arautzailea» arduratzen da: Errioxa Jatorri Izen Kalifikatuaren Kontseilu Arautzailea.

Arabako Errioxan zazpi mahats-barietate onartzen dituzte jatorri-izeneko ardoa produzitzeko. Beltzetan: tempranillo, garnatxa, graciano eta mazuelo. Zurietan: viura, malvasia eta garnatxa zuria. Nafarroan, aurreko horietaz gainera, beltzetan cabernet‑sauvignon eta merlot ere onartzen dituzte, eta zurietan, ale txikiko moskatela eta chardonnay.

Ardo motak

Koloreagatik, hiru ardo mota bereiz daitezke: zuriak, gorriak eta beltzak. Errioxan hirurak ekoizten dira.

Ardoaren adina kontuan hartuta, honako sailkapena egiten da.

• Ondu gabeko ardoak: urtekoak.
• Ardo onduak: barrikan gutxienez urtebete egiten dute.
• Erreserbako ardoak: barrikatik irten eta gero, gutxienez botilan bi urte egiten dute.
• Erreserba handiko ardoak: barrikan gutxienez bi urte eta botilan gutxienez hiru urte egiten dute.

Badira beste klase interesgarri batzuk.

• Autore-ardoak: enologo batek bere ezagutzen eta gustuen arabera eginikoak.
• Ardo txinpartadunak edo pindartsuak: karboniko apur bat dutenak.
• Ardo apardunak: karbonikoa dute, alegia, burbuilak. Ardo apardun naturalen taldean «Xanpaina» eta «Cava» jatorri-izenekoak daude. Euskal Herrian Errioxako bost herri besarkatzen ditu Cava sormarkak: Oion, Biasteri, Moreda, Mendabia eta Viana.

Ardoaren kultura

Ardoak harreman harmonikoa izan behar du laguntzen duen jakiarekin. Harreman harmoniko horri «uztartze» esaten zaio (fr.: «mariage», esp.: «maridaje»).

Jatetxe batera joanez gero, sommelier-ari galde diezaiokegu zein ardo uztartzen den ondo aukeratu dugun janarekin. Sommelier-ik onenak "Urrezko Sudurra" izateko lehiatzen dira urtero.

(ASIER LARRINAGA LARRAZABAL Euskal Telebistako Euskara Sailaren burua da)

• Orain arte argitaratutako artikulu guztiak ikusteko sakatu HEMEN

Inprimatu

Erantzunak

Ardo klaretea?

Raul Iglesias / 2008-02-11 / 07:20

Kaixo:

Artikulu honetan erantzun bat egin nuen eta hor ez da azaltzen...: kontua da ez dela zehazten nola erraten den "vino clarete": ardo klaretea? ardo claretea?

Gainerako guztia hagitz ongi dago eta arront baliagarria da adibidez tabernarientzat...

Oharra: klaretea (clarete) eta gorria (rosado) ez dira gauza bera; beraz, izendapen ezberdinak izan beharko lukete, nik uste..

Mila esker aunitz,

Raul Iglesias Alvarez

Gorria eta klaretea

Asier Larrinaga Larrazabal / 2008-02-11 / 10:31

Egia da. Gauza bat da ardo gorria, eta beste bat klaretea. Mikel Garaizabalek ondo bereizten ditu bere liburuan, "Mahatsaren orpotik dator" izenekoan.

Eskerrik asko.

Asier