|
Egin klik hemen INPRIMATZEKO |
Ibon Sarasola / Hizkuntza / 2005-12-07 / 07:00
Ezaguna nuen toxikatu delakoa, baina orain arte hiztegietan -hiztegiren batean- eta espezialitate testuetan bizi zen. Lehengo egunean, ordea, Berrian ikusi nuen, izenburu batean. Eta hori beste kontu bat da.
Ez dut toxikatu-ren inongo premiarik ikusten. Alde batetik itxura xelebrea du: toxikotu behar luke Hiztegi Batuaren filosofiaren arabera, eta ez dakit -a- hori espainolaren makuluari zor dion, edo, ardo txarrak bezala, artifizialki zahartzeko saioari.
Hori alde batetik. Bestetik, ingelesez bederen ez dute erabiltzen; pozoitu darabilte, hain zuzen. Eratorriei dagokienez, bada ingelesez intoxication bat, baina nahiko teknikoa eta mugatua: esaterako elikagaiei dagokiena -hori zen Berriako albistearen gaia- food poisoning da, are medikuntzan, ez food intoxication.
Izango da dioena gauza bat dela pozoitzea, eta beste bat toxikatzea. Horrela pentsatzen duenari, ingelesak bere iritzira erakartzen dituenean emango diot arrazoia. Dena dela, pozoituz gainera beste aditz bat behar badugu, nik bederen ez dut dudarik: intoxikatu-k inguruko bi erdaren esparruan bederen jartzen gaitu, eta intoxikazio kontuan hartzen badugu baita ingelesarenean ere; toxikatu-k, aldiz, ez dakit zein esparrutan jartzen gaituen; euskararenean ez behintzat, nik uste.
(IBON SARASOLA ERRAZKIN hizkuntzalaria eta euskaltzaina da)
 | Inprimatu |
Josu Lavin Campo / 2005-12-07 / 16:59
Leku honetan puntualki erantzuteaz gain on iritzi diogu blog berri bat irekitzeari:
non Ibon Sarasolaren ZEHAZKI izeneko Gaztelania-Euskara hiztegiari buruzko iritzi eta komentarioak plazaratuko ditugun.
Adeitsuki eta bihar arte
(JOSU LAVIN CAMPO, Herri Ikastetxeko Irakaslea da)
Erramun Gerrikagoitia / 2005-12-08 / 11:20
Dio Ibon Sarasolak "...dituenean emango diot arrazoia", eta ez dago txarto jakitea ze dagoela prest hypothetikoki baino ez bada ere emateko arrazoia Ibon. Hori dioena da nola exemplurik onena esateko ez duela emango sekula arrazoirik, gainera nik dakidala ez du zertan eman behar arrazoi -baina bai arrazoirik-. Iduri du ze dabilela adarra joten ari guri euskaldunoi noiz hori dioen ze jaun akademikoak ez bait du ematen ere erantzunik at berak plantaturiko arazoak eta katramilak, ez da plaza hau edo forum hau betetzen ari postulatuak hon interrelationea. Ez da demokratukoa noiz ez da dignatu nahi ere erantzutera at plateatzen diren puntuak. Gero diosku emanen du arrazoia. Arrazoia da sobera, momentuz kontentatzen ginateke kin dialogoa, kin dialogoa zeini dio edo dioke Sarasolak beldur lar handia zeren ez lekike nondik irtetzen ahal luke. Konformatzen da kin monologo autokoplazienteak, hori akademiko relevante nahi batek.
(ERRAMUN GERRIKAGOITIA RODRÍGUEZ maisua da eskola publikoan)
Erramun Gerrikagoitia / 2005-12-08 / 14:38
Dio azken aldera hak Ibon Sarasola: ...gainera beste aditz bat behar badugu, nik bederen ez dut dudarik: intoxikatu-k inguruko bi erdaren esparruan bederen jartzen gaitu, eta intoxikazio kontuan hartzen badugu baita ingelesarenean ere; toxikatu-k, aldiz, ez dakit zein esparrutan jartzen gaituen; euskararenean ez behintzat, nik uste.
Nik ere uste dut nola Sarasolak ze ez du deus txarrik eta dago ongi erabilia euskaraz intoxikatu eta intoxikatione edo intoxikazio. Baina ez litzateke geratu behar soil hortan ahazturik gainerako derivatuak:
intoxika(tu)
intoxikable
intoxifikante
intoxifikatione
intoxifikativo
intoxifikatu (adjektivoa)
desintoxikatu
reintoxikatu
reintoxikable
toxikologia
toxikologo
toxina
eta gehiago
(ERRAMUN GERRIKAGOITIA RODRÍGUEZ maisua da eskola publikoan)
Josu Lavin Campo / 2005-12-08 / 17:55
Esaten digu Ibon Sarasola jaunak in:
"Ez dut toxikatu-ren inongo premiarik ikusten. Alde batetik itxura xelebrea du: toxikotu behar luke Hiztegi Batuaren filosofiaren arabera, eta ez dakit -a- hori espainolaren makuluari zor dion, edo, ardo txarrak bezala, artifizialki zahartzeko saioari."
Eta lehentxoago esaten zuen leku berean ezen:
"Ezaguna nuen toxikatu delakoa, baina orain arte hiztegietan -hiztegiren batean- eta espezialitate testuetan bizi zen. Lehengo egunean, ordea, Berrian ikusi nuen, izenburu batean. Eta hori beste kontu bat da."
Aurten BERRIAn ondoko hauek erabili dira:
toxikatze
toxikazio
eta
toxikatu
Geroxeago esaten digu:
"Dena dela, pozoituz gainera beste aditz bat behar badugu, nik bederen ez dut dudarik: intoxikatu-k inguruko bi erdaren esparruan bederen jartzen gaitu, eta intoxikazio kontuan hartzen badugu baita ingelesarenean ere; toxikatu-k, aldiz, ez dakit zein esparrutan jartzen gaituen; euskararenean ez behintzat, nik uste."
Romanica' Erdal Hizkuntza Erkide Batua da. Hona hemen derivatu batzuk zeinek Euskara Erkide Batuaren hiztegian baliokide zehatza eduki behar duten:
antitoxina
intoxicar
intoxicar la sanguine
intoxicante
intoxication
intoxication alimentaria
intoxication alcoholica
intoxication saturnina
intoxication fungica
intoxication mercurial
intoxication de la sanguine
intoxication per monoxydo de carbon
intoxication per parathion
intoxication per carne
intoxication botulinica
morir per intoxication
planta toxica
gas toxico
nube toxica
bibita toxica
substantia/materia toxica
dose/dosis toxica
vapores toxicos
effecto toxico
symptomas toxicos
non toxico
productos toxicos
discargatorio de productos/residuos toxicos
toxicitate
toxicitate de una droga
coefficiente de toxicitate
toxico animal
toxico vegetal
toxico gasoso
toxicodermia
toxicologia
toxicologico, toxicologica
analysis toxicologico
toxicologista
toxicologo
toxicomano, toxicomana
toxicomania
symptomas de toxicomania
toxicophobia
toxicosis
toxina
Bestalde, esan dezadan ezen TOXIKOTU zeharo posiblea dela euskaran. Adibidez:
Okela toxikotu da: la carne se ha vuelto tóxica
TOXIKO = TOXIKO BIHURTU
TOXIKOTUk ez du INTOXIKATU esan nahi!
Adeitsuki
(JOSU LAVIN CAMPO, Herri Ikastetxeko Irakaslea da)