Egin klik hemen INPRIMATZEKO

Euskarari agindutakoak ( I )

Juan Jose Ibarretxe Markuartu / Herri-administrazioa / 2005-04-13 / 07:01

Testuinguru hizkuntzanitzean euskara erabiltzea sustatzeko politika

EAJ-PNV eta EA Koalizioaren proposamena Euskadiko errealitate hizkuntzanitz eta kulturanitzetik abiatzen da. Euskara, gaztelaniarekin eta frantsesarekin batera, gure hizkuntzetariko bat da. Gainera, gure hizkuntza berezia da: Euzkadi osoan hitz egindako hizkuntza bakarra eta gure herrian bakarrik erabilitako hizkuntza da.

Euskara ez dago beste hizkuntza biekiko berdintasun mailan. Horregatik, herri botereen eta gizarte osoaren aldetik euskara sustatzeko politika beharrezkoa da. Horixe da hizkuntzarik ahulenaren ekintza positiboaz (gure kasuan, euskararen aldekoaz) ulertzen dena.

Gaur egun, Euskadiko hiritarrok gaztelaniaz eta frantsesez gure famili, gizarte, lan herri eta erakunde bizitzaren eremu guztietan adierazteko aukera dugu. Ez da gauza bera gertatzen euskararekin. Izan ere, hizkuntza hori oso era mugatuan erabil dezakegu eremu horietan. Are gehiago, eskubide hori ez dago Euskadiko lurralde guztietan aintzatetsirik ere.

Euskal Autonomi Erkidegoan badugu euskal hiritarren erabaki ausartari esker euskara etengabe galdu den arren suspertzeko bidean egotea ahalbidetu duen marko juridiko arau-emailea, hiztun berriak progresiboki erantsi eta gizarte erabilera askoz handiagotzeari esker. Nolanahi ere den, gehikuntzok ez dute bermatzen euskarak euskal gizarte modernoaren beharrizanei behar bezala bizirik iraungo duenik ez garatuko denik, ezta hurrik eman ere.

EHAEko euskararen marko juridiko arau-emailea oraindik garatu behar da zenbait alderditan. Hala ere, egun, erreferente onena da euskararen erabilpena sustatzeko neurriak areagotzeko, euskara belaunaldien artean irakatsiko dela bermatzeko eta, azken batez, euskal hiritarrek beren bizitzaren erabilera-eremu orotan bi hizkuntza ofizialetako edozein askatasunez aukeratu ahal dutela ziurtatzeko.

Benetako elebitasuna iristeko euskararen erabilpena normalizatu eta sustatzeko neurriak areagotu nahi hori da, hain zuzen ere, muturreko jarreretatik argi bereizten gaituena, bai elebitasunaren alde daudela esan bai baina hori benetan gertatzeko neurririk proposatzen ez dutenengandik bai euskara osorik normalizatzea eskatzen duten eta gure errealitate soziolinguistikoa kontutan hartzen ez duten eta elebitasuna baztertzen dutenengandik. EAJ-PNV eta EA Koalizioak errealitate soziolinguistikoarekin bat datorren eta bere erritmoetan gizarteko gehienen borondatearekiko malgua den hizkuntz politika baten alde egin eta egingo du.

Euskadiko Erkidegoaren Estatutu Politikoaren 8. artikulua: Euskara

1. Euskara, Euskal Herriaren hizkuntza propioa eta Euskal Herri osoaren ondarea, hizkuntza ofiziala izango da Euskadin, gaztelania bezala, eta bertako biztanle guztiek dute hizkuntza biok jakiteko eta erabiltzeko eskubidea.
2. Euskal instituzioek, aniztasun soziolinguistikoa kontuan hartuz, hizkuntza bion erabilera bermatuko dute, bion ofizialtasuna arautuz, eta haien ezagutza ziurtatzeko behar diren neurri eta baliabideak bideratu eta arautuko dituzte.
3. Inor ere ezin izango da hizkuntza dela-eta diskriminatu. Beraz, euskal herritar guztien hizkuntza-eskubideak errespetatuko dira.
4. Euskarari dagozkionetan, Euskaltzaindia da instituzio aholku-emaile ofiziala.
5. Euskara beste euskal lurralde eta giza talde batzuen ondare den aldetik, eta erakunde akademiko eta kulturalen arteko harreman eta loturez gain, Euskadiko Erkidegoak lurralde eta giza talde horiekin kultura-harremanak izateko akordio edo hitzarmenak izenpetuko ditu, euskara zaindu eta bultzatze aldera.
6. Espainiako Estatuak, hizkuntza anitzeko estatua dela aintzat hartuz, euskara errespetatu, sustatu eta babestu egingo du erakunde-eremu guztietan, baita Europar Batasunean eta naziaorteko foroetan ere.

(JUAN JOSE IBARRETXE MARKUARTU Eusko Alderdi Jeltzailea-Eusko Alkartasuna - EAJ-EA - alderdiek osatutako koalizioaren lehendakari izateko hautagaia da)

Gai honi buruz erabili.com-en argitaratutako artikuluak (irakurtzeko gainean sakatu)

• Euskarari agindutakoak ( I ) EAJ-EA
• Euskarari agindutakoak ( II ) PP
• Euskarari agindutakoak ( III ) PSE-EE
• Euskarari agindutakoak ( IV ) EB-Berdeak
• Euskarari agindutakoak ( V ) UA
• Euskarari agindutakoak ( VI ) Aralar

__________________________________

• Bozketa eguneko nondik norakoei buruzko argibideak ematen dituen infografia biziduna ikusi nahi baduzu sakatu HEMEN

Inprimatu