Mahoma?

Azken bolada honetan, asko aipatu da Islamaren profeta, baina nola esan behar da euskaraz? Espainieraz pentsatzen dutenentzat, "Mahoma", jakina, baina zergatik horrela esan behar da euskaraz, besterik gabe, mundura begiratzeke?

Iparraldean -espainieraz pentsatzen ez duen leku bat, baina, teorian behintzat, Euskal Herrikoa den leku bat- bertakoek, nik dakidanez, ez dute "Mahoma" esaten, etxean ez behintzat. Zergatik? Heziketa gaztelaniaz ez baitzuten egin eta Frantziako telebista ikusten dutelako. Hori frogatzeko, joan zaitezte Maulera eta galdetu euskaraz nor den Islamaren profeta.

Hegoaldean, jakina, "Mahoma" esaten dute gehienek, guztiek ez esatearren. Zergatik? Betiko arrazoiengatik: gaztelaniaz irakurtzen, dastatzen, eta gozatzen dutelako. "Mahoma" Berria egunkarian edo euskarazko edozein aldizkarian agertzeak argi erakusten digu menpekeriaren sindrome hori. Gainera, "Mahoma" ez da euskal forma bat. "Euskalduntzeko" ("etxeratzeko"), "Mauma" edo antzeko zerbait egin beharko genuke. Orotariko hiztegian, "maho-" sekuentzia duen hitz bakarra agertzen da: "maho" (krabelina). Gainerako "maho-" sekuentzia duten hitzak espainieraren "Mahoma" mailegutik eratorri dira (mahomatar, e.a.). Ez, "Mahoma" espainieratik etorritako forma bat, eta Hegoaldeko euskaldunek Espainiako hezkuntza sistematik eta komunikabideetatik bereganatu dute.

Hala ere, "Mahoma" ez da nazioarteko izen bat. Espainieraren kontua da. Nik dakidanez, Marokoko erregea ez da "Mahoma VI". Zergatik berezi behar ditugu Mohammed VI eta Mahoma profeta? Espainiarrek halaxe egiten dutelako? El Paísen halaxe egiten dutelako? Espainiako telebistetan halaxe egiten dutelako?

Begira nola esaten den beste hizkuntzetan:

• Arabieraz: Muhammad
• Ingelesez: Mohammed / Muhammad
• Frantsesez: Mahomet
• Turkieraz: Muhammet
• Txineraz: Mùhanmòdé
• Italieraz: Maometto
• Portuguesez: Maomé (Brasil), Maomet edo Moamede (Portugal)
• Alemanez: Mohammed
• Danieraz: Muhammed
• Errusieraz: Mokhamed

Beraz, zer irabazten da "Mahoma" izen espainiarra erabiltzen badugu? "Mahoma" erabiltzeak diosku euskal kultura cultura vasca dela, gaztelaniaren orbitan dagoen kultura. Euskal Herriko Hegoaldekoa eta Iparraldekoa batzeko, komeni da munduan zehar gehienik erabiltzen den forma erabiltzea: Muhammad edo Mohammed.

(MIKEL MORRIS, Morris Student Plus hiztegiaren egilea da)

Oso-osorik inprimatu

Erantzun

Kaixo, Mikel:

Nik zure galderari buelta emango nioke: euskararen tradizioan «Mahoma» (edo «Mahomet») finkatuta baldin badago, zergatik ibili behar dugu erdaretan (edozein erdaretan) nola esaten duten begiratzen?

«Mahoma» eta «Mahomet» aspalditik ageri dira gure tradizioan. Horietakoren bat erdaraz berdin esaten dutelako kanporatzen badugu, hankaz gora jarri beharko ditugu geure beste hitz asko eta asko... Adibidez, «Pamplona» esan beharko genuke, forma hori delako erdaretan gehien erabiltzen dena.

Leizarragak, 1571n, «Mahomet» erabili zuen. Mendiburuk, 1747an, «Mahoma». Jusef Egiategik, 1785ean, «Mahomet». Manuel Antonio Antiak, 1901ean, «Mahoma». Ramos Azkaratek, XIX. mendearen bukaeran, «Mahoma». Eta hortik aurrera, beste askok, eta askok, eta askok...

Gure tradizioan ez dute lekukotasun bat bera ere «Muhammad» eta «Mohammed» formek; horiek erabiltzeko, «Pamplona» erabiltzeko bezainbeste arrazoi dago.

Gero arte,

Xabier

___________

Xabier Armendaritz

AIXE itzulpen eta zerbitzuak

Wellingtongo Dukearen kalea, 8, 1.a, 8. bulegoa // 01010 Gasteiz

Tel.: (+34) 945 174 476. Faxa: (+34) 945 179 042.

Hizkuntza-ozeano handi bat dago Hegoaldearen eta Iparraldearen artean, Atlantikoa bezain handia.

Maule urrun dago Donostiatik, Brasilia Portotik bezain urrun, Maomé-tik Maomet edo Moamede-ra dagoen distantzia baitago Mahoma-tik Mahomet-era ere.

Gauza bat onartu beharra daukagu: Hegoaldean gazteleratik hartzen dira maileguak; Iparraldean, berriz, frantsesetik. Iruditzen zait prozesu erabat logiko hori geldiarazten saiatzea euskararen garapena bera geldiarazten saiatzea dela. Portugesez bi hitz badaude, zergatik ez euskaraz? Portugal eta Brasil bi nazio direlako eta Euskal Herria bakarra?

Faborez.

(XABIER ANDONEGI SANTAMARIA helduen euskara irakaslea da)

Kaixo Xabier:

> «Mahoma» eta «Mahomet» aspalditik ageri dira gure tradizioan. Horietakoren bat erdaraz berdin esaten dutelako kanporatzen badugu, hankaz gora jarri beharko ditugu geure beste hitz asko eta asko... Adibidez, «Pamplona» esan beharko genuke, forma hori delako erdaretan gehien erabiltzen dena.

Horrek ez du zerikusirik. Mahoma pertsona baten izena da eta Iruñea, ordea, aspalditik datorkigun tokizena. Iparraldean zein Hegoaldean betidanik esan izan dena. "Mahoma" forma Espainiako eskoletatik dator. Horregatik ez da "Mahoma" esaten Iparraldean. Izenak ikasten dira. Espainierrek "Mojamedo", "Muhamado" edo "Muamé" edo "Mohama" esan izan balute, Hegoaldeko euskaldunek berdin-berdin esango zuten, eta harro gainera. Balizko tradizio hori kolonializazio kulturala da, Hegoaldean espainiar erara eta Iparraldean frantses erara. Ez da inola sekretua. Kontua ez da mendez mende erabili den euskal tradizioa, mendez mendeko diglosia baizik. Benetan, ez dut ulertzen zergatik zenbait hegoaldetarrek "Mahoma" forma hainbeste maite duten.

> Leizarragak, 1571n, «Mahomet» erabili zuen. Mendiburuk, 1747an, «Mahoma». Jusef Egiategik, 1785ean, «Mahomet». Manuel Antonio Antiak, 1901ean, «Mahoma». Ramos Azkaratek, XIX. mendearen bukaeran, «Mahoma». Eta hortik aurrera, beste askok, eta askok, eta askok...

Baina horrek frogatzen beti salatu izan dudana: Hegoaldeko euskal kulturak beti gaztelaniazkoa kopiatzen du. Ez du independentziarik. Espainiarrek zer asmatu, euskaldunek hala kopiatu. Eta modu automatikoan gainera. Noiz arte? Orain, gaur egin, ez al komeni nazioartera begiratzea? Txarra da edonork egiten duten guztia modu itsuan kopiatzea, direla espainiarrak direla frantsesak direla anglo- amerikarrak, e.a.

> Gure tradizioan ez dute lekukotasun bat bera ere «Muhammad» eta «Mohammed» formek; horiek erabiltzeko, «Pamplona» erabiltzeko bezainbeste arrazoi dago.

Ez, esan bezala, "Muhammad" izen propioa da. Ingelesek, garai batean, "Mohamet" edo "Mahomet" ere esaten zuten, frantsesak kopiatzen zituztelako. Gero, jatorrizkora jo zuten. Francis Bacon-ek ere "Machiavel" idazten zuen baina, gero, ingelesek jatorrizkora jo zuten (Machiavelli). Alegia, Francis Bacon mailako pertsonaren "tradizioari" zaputz egin zioten ingelesek. Hizkuntza ingelesak, azken batean, bere independentzia kulturala lortu zuen. Eta zer tradizio dago euskal kulturan? Hegoaldeko idazle guzti-guztiek (duela gutxi arte behintzat) hezkuntza gaztelaniaz jaso zuten. Beraz, jakina, "Mahoma" ikasi bazuten, nola esango dute beste izen bat, gaztelaniaz (euskaraz gain) besterik gabe ez baldin badakite? Orain dela gutxi arte, "Pedro 1." idatzi eta esaten zuten hegoaldetarrek. Orain "Petri I." egin behar da (Euskaltzaindiaren arabera). Berdin gertatzen da "Txipre" hitzarekin., Nahiz eta hegoaldeko guztiek "Txipre" esan, "Zipre" hobetsi zen. Zergatik? Iparraldeagatik. Gaurko gazteek "Muhammad" edo "Mohammed" ikasten badute, ez da inolako arazoa hori erabiltzeko. Gainera, euskaldunak munduko gehienak bezala izango dira "Mohammed" erabiltzean, ez soilik espainiarrak bezala. Eta ez da gutxi. Dena den, Xabier Andonegik esan bezala, bi forma egon daitezke. Nik bi forma proposatzen ditut: Nazioartekoa, "Muhammad" eta euspañola : Mahoma (edo Mauma, euskaldunagoa izan dadin).

Ondo izan,

Mikel Morris

Kaixo, Mikel:

Kontuak ez dira zuk esan bezala, Mikel. «Zipre» toponimoa ere euskal tradiziokoa da: Leizarragak, Laphitzek eta Duvoisinek erabili zuten. «Txipre», aldiz, Lardizabalek eta Txirritak.

Beraz, bietako bat aukeratzekotan, «Zipre», jakina, tradizio ugariagoa eta sendoagoa baitu.

Horra! Hau ustekabea!! Arestian aipatu dudanez, «Mahomet» erabilu zuen Leizarraga bera, eta «mahometano» idatzi zuen Laphitz bera!

Bestalde, lehen esan ez dudan arren, Sebastian Mendiburuk ere, 1747an, «Mahoma» idazten zuen...

Tradizioa da hizkuntza baten oinarria, aberastasun horri uko egitea ez litzateke oso arrazoizkoa. Tradizio horretan gaztelaniak eragin duela? Bai, halaxe da, bai. Hizkuntzak ez dira zigor ziegan besteengandik bakartuta dauden presoak, etengabeko harremanetan daude euren artean. Antzina euskarari hizkuntza zeltek, latinak, arabierak, erromantzeek ... eragin dioten bezalaxe, gaur egungo hizkuntza bizien artean, gaztelaniari eragin dio gehien euskarak; eta, alderantziz, gaztelaniak eragiten dio gehien euskarari.

Gehiegizko eraginari itzuri egin behar zaiola? Dudarik gabe, bestela euskararenak egin du. Bizirik irauteko borroka horretan, gure baliabiderik garrantzitsuenetarikoa tradizioa dugu, hain zuzen. Eta tradizioak garbi adierazten digu: «Mahoma» erabili dute euskaldunek gehien, eta «Mahomet» hurrena. «Muhammad» edo «Mohammed» behin ere ez; azken bi horiek ez dute batere agerpenik tradizioan.

Beraz, tradizioak garbi adierazten digu: «Zipre» eta «Mahoma». Besterik proposatzea, geure tradizioari uko egitea da, beste hizkuntzen menpe jartzea.

Gero arte,

Xabier

___________

Xabier Armendaritz

AIXE itzulpen eta zerbitzuak

Wellingtongo Dukearen kalea, 8, 1.a, 8. bulegoa // 01010 Gasteiz

Tel.: (+34) 945 174 476. Faxa: (+34) 945 179 042.

> «Zipre» toponimoa ere euskal tradiziokoa da: Leizarragak, Laphitzek eta Duvoisinek erabili zuten.

Jakina, frantsesez Chypre esaten delako (Ch hori ez da gaztelaniazkoa bezala). Nola bestela? Iparraldekoak ziren, frantsesen kulturaren menpean.

> «Txipre», aldiz, Lardizabalek eta Txirritak.

Jakina, espainieraz Chipre esaten delako. Nola bestela? Hegoaldekoak ziren, espainiarren kulturaren menpean. Zer uste duzu, Kypros jarriko zutela? Uste al duzu holako gauzak modu sakonean aztertuko zituztela, jatorrizko testuetara joz?

> Beraz, bietako bat aukeratzekotan, «Zipre», jakina, tradizio ugariagoa eta sendoagoa baitu.

Zergatik? Iparraldekoak politagoak zirelako? Finago? Leizarraga, Laphitz eta Duvoisin 3 eta Lardizabal eta Txirrita 2 direlako? Segur aski, "Txipre" gehiago idatzi izan da, "Zipre" baino.

> Horra! Hau ustekabea!! Arestian aipatu dudanez, «Mahomet» erabilu zuen Leizarraga bera, eta «mahometano» idatzi zuen Laphitz bera!

Baina nola bestela? Frantsesen kulturan murguldurik egonda, beste zerbait egingo zuen ala? Eta mahometano ez da derrigorrezko hitz espainiarra, frantsesetik hartuta dagoen hitza da (Mahomet + an + - o). Ingelesez ere, batzuek "Mahometan" esaten dute/zuten (Mohammedan edo Muhammadan gehiago esaten da egun. Antza denez, ingelesdunak malguagoak dira, aldatzen badakite, batzuek ez bezala).

> Bestalde, lehen esan ez dudan arren, Sebastian Mendiburuk ere, 1747an, «Mahoma» idazten zuen...

Berriz ere, nola bestela? Hegoaldekoa zen, gaztelaniaz hezita.

> Tradizioa da hizkuntza baten oinarria, aberastasun horri uko egitea ez litzateke oso arrazoizkoa. Tradizio horretan gaztelaniak eragin duela? Bai, halaxe da, bai. Hizkuntzak ez dira zigor ziegan besteengandik bakartuta dauden presoak, etengabeko harremanetan daude euren artean. Antzina euskarari hizkuntza zeltek, latinak, arabierak, erromantzeek ... eragin dioten bezalaxe, gaur egungo hizkuntza bizien artean, gaztelaniari eragin dio gehien euskarak; eta, alderantziz, gaztelaniak eragiten dio gehien euskarari.

Beraz, Manbru (ez Mambrú) esan behar al dugu, eragin horrengatik? Zergatik? Zergatik ez? Eta zer tradizio? Orain dela gutxi arte, euskara ez zen Kultura hizkuntza (Kultura k handiz idatzita). Euskara, duela gutxi arte, etxeko hizkuntza zen eta kitto. Kasurik onenean, katekezian erabiltzen zen, baina oso gutxitan erabiltzen zen informazio orokorra komunikatzeko. Gaztelaniak / frantsesak funtzio horren monopolioa izan du. Zorionez, D ereduko eskolei esker, euskaldun askoren esfortzuei esker, hori aldatzen ari da.Euskara hizkuntza zaharra da, hori bai, baina oso gaztea da Kultur hizkuntza bezala.

> Gehiegizko eraginari itzuri egin behar zaiola? Dudarik gabe, bestela euskararenak egin du. Bizirik irauteko borroka horretan, gure baliabiderik garrantzitsuenetarikoa tradizioa dugu, hain zuzen. Eta tradizioak garbi adierazten digu: «Mahoma» erabili dute euskaldunek gehien, eta «Mahomet» hurrena. «Muhammad» edo «Mohammed» behin ere ez; azken bi horiek ez dute batere agerpenik tradizioan.

Esan bezala, batzuentzat tradizioa da, besteentzat menpekeria. Zenbait "tradizio" kendu behar dira, berritu behar dira. Mahoma da diglosiaren sindromea da. Ez ote da hobeto, Iparraldea eta Hegoaldea batzea, gaztelaniaren eta frantsesen menpekeria gutxituz. Hala ere, euskal unibertsoa, batzuentzat, beti izan da . Gainera, erdaldunen artean ere, batzuek "Muhammad" erabiltzen dute (eta Allah, ez Alá. Segur aski asko bidaiatu dutelako). Adibidez, honako hau aurkitu nuen webgune batean ("Periodista Digital", fatxak baina interesgarriak), adbidez:

A los musulmanes en general, y a los islamistas en particular, les ha ofendido las caricaturas sobre Muhammad (Mahoma), pero no les ofende en absoluto que en nombre de Allah y de Muhammad se mate , se masacre a los infieles ,

> Beraz, tradizioak garbi adierazten digu: «Zipre» eta «Mahoma». Besterik proposatzea, geure tradizioari uko egitea da, beste hizkuntzen menpe jartzea.

Ez, beste hizkuntzei begiratzea ez da beraien menpean jartzea. Hala ere, Muhammad jatorrizko forma da eta ez da, ez, ingelesa. Zorionez, euskaldun gazte asko konturatzen ari dira beren gurasoek gehienbat gaztelaniaz pentsatzen dutela, goi mailako gauzei dagokienez behintzat. Beste hizkuntzak ikasten ari dira. Bidaiatzen ari dira. Konturatzen ari dira gaztelania ez dela munduko hizkuntza nagusia.

Tradizio onari uko egitea txarra da, baina zein tradizio da ona den eta zein baztergarria. Geroak esango du. Hizkuntza bizidunak aldatzen dira. Ingelesa oso hizkuntza handia bada ere, oso malgua da.Tradizioaren arabera, Mao-Tse-Tung idazten zen Egun, Mao Zedong da. Peking esaten zen, egun Beijing. Burma (Birmania) Myanmar bihurtu zen eta bertako hiriburua "Yangun" bihurtu (lehen Rangoon, tradizio ingelesa). Bombay hitza tradizio handikoa da baina, orain, Mumbai bihurtu da. Rumania idazten zen garai batean baina, Ceacescuren gobernua erori zenean, "Romania" idazten hasi ziren. Oraindik ere Time aldizkariaren argudiobideak dauzkat buruan: "Romania idazten dugu, romaniarrei ohorea emateko" (jatorrizko izena Romania da). Ez dute hitz egin tradizio santu bati buruz. Unea etorri zen eta kitto. Esan bezala, ingelesa hizkuntza handia da (miloika hiztun), munduko leku askotan dago zabalduta. Hala ere, aldatzea daukate. Segituan gainera. Akademiarik gabe. Espainiarrak (eta beraz euskaldunak), ordea, oso kontserbadoreak dira. Nolabaiteko tradizio fosildua daukate. Burokratikoa. Dena den, euskararen kasuari dagokionez, balizko tradizio santu bati modu itsuan atxikitzea betiko diglosiaren menpe jartzea da, baina bilakabidez mozorrotuta.

Mikel Morris

Erabat bat nator Mikel Morris-en argudioekin.

Garaia dugu euskaldunok espainolaren orain arteko morrontza koloniala gainetik kentzeko, nazioarteko izen-kontuetan ere. Horixe da, bestalde, Euskaltzaindiak krokodilo,estatistika, orkestra, Hungaria edo Norvegia moduko hitzak hobestean aspaldian hautatu duen bidea.

Begien bistan dago hegoaldekoon artean hedatu den Mahoma hori erabili duten autoreek ez dutela espainola besterik kontuan izan, eta, txarrenean ere, Leizarragaren Mahomet forma, -bide batez, G.Arestik berak erabilia-, askoz ere egokiagoa litzatekeela Islamaren profeta izendatzeko. Bestalde, pertsonaia historikoak beren egiazko izenaz (eta ez beste hizkuntza batzuen bidezko bigarren mailako desitxuraketez) aipatzeko tradizio modernoari jarraituz, neronek behintzat Muhammad izena erabili izan dut, eta halaxe agertzen da, esaterako, Benjamin Tuterakoaren Bidaien liburuaren itzulpenean.

Eskerrak eman beharko genizkioke guztiok Mikel Morrisi, eskaini digun ingeles-euskara / euskara-ingeles hiztegi bikainaz gainera, lexiko kontuan egiazko nazioartekotasuna zer den konturatzeko begiak irekitzen dizkigulako.

(XABIER KINTANA URTIAGA hizkuntzalaria eta euskaltzaina da)

Eskerrik asko, bada, Mikel Morris-i Xabier Kintanak aipatu dituen horiengatik guztiengatik.

Ez naiz ni nor esateko euskarak nondik jo behar duen. Euskaltzaindiak erabakitzen badu Norvegia, nik Norvegia. Esaten duela krokodilo? nik krokodilo. Berdin Mahoma edo dena delakoarekin Mikelen proposamenak aintzat hartzen baditu. Horiek ez dira arazo…

Lan handiagoa da niretzat ulertzea zergatik zaien batzuei hain garrantzitsua euskarak erreferente izan dituen hizkuntzetatik alde egitea. Nik ez dut uste gaztelerak eta frantsesak euskarari kalte egin diotenik sekula (jakina hizkuntzaren aldetik ari naiz, ez erabilpenaren aldetik). Esango nuke mesede baino ez diotela egin, euskara aberastu baino ez dutela egin, alegia. Gehiago esango nuke: gazteleraren eta frantsesaren eraginik gabe, euskara egun desagertua litzateke.

Ez dakit etorkizuna nolakoa izango den. Beharbada euskarak mundura begiratzen ahal du jada arazorik gabe, jarri ditu martxan nahikoa mekanismo gaztelera eta frantsesa iturri izan ez ditzan. Nik ez ditut mekanismo horiek inon ikusten, eta nahiago nuke hizkuntza horiei begira jarraituko balu. Baina Euskaltzaindiak bestela erabakitzen badu, nik bestela…

Adiskide maiteok,

Romanican, hau da, hizkuntza erromaniko erkide batuan, bi forma onartuak ditugu: Mahomet eta Mohammed:

Hona hemen ROMANICA-ENGLISH

http://romanicaenglishdictionary.blogspot.com

gure hiztegitik harturikoak:

Mahomet npr Mohammed Hence: mahometismo; mahometista; mahometan-mahometano

Mohammed (-hám-) npr Mohammed Hence: mohammedan-mohammedanismo, mohammedano

Izen nagusi horietarik eratorritakoak ere (Hence-ren ostekoak) kontutan hartu beharrekoak dira.

Beraz, MAHOMET edo/eta MOHAMMED.

Adeitsuki

(JOSU LAVIN CAMPO, Herri Ikastetxeko Irakaslea da)

Arazoa ez da Mahoma hitza gaztelerarena izatea. Ez. Arazoa da iparraldekoek zein hegoaldekook, bakoitzak izen bat darabilgula, eta pertsonai historiko eto garrantzitsuen izen propioak, nire ustez, albait fidelkien hartu behar dira jatorrizko hizkuntzetatik. Mahoma hegoaldean, zilegi da. Mahomet iparraldean, baita ere. Baina euskara batua guztiona da, nola izango ditu pertsonai berak bi izen ezberdin euskara BATUAN??? Barka baina hori ez da aberastasuna, baizik eta bi hizkuntza ezberdinen menpean zatiturik egotearen ondorio okerrenetako bat. Aberastasuna da nekatu zein akitu, mozkor edo hordi, nahi dena erabil ahal izatea (komeni litzateke horretarako hitzok euskaldun guztiek ezagutzea, baina hori beste kontu bat da). Jainko (eta ez Jinko), berri (eta ez barri), burdin (eta ez burni) aukeratu diren moduan, Mahoma edo Mahomet-en artean aukera egin behar. Baina are egokiagoa da kasu hauetan jatorrizko izena hartzea. Egokiagoa eta, bide batez, errazagoa.

*Aberats: rico/a. Garai batean abere ugari zituena. Baina ez dut uste kontuan hartuko zutenik elikatu eta mantendu beharreko behi antzu, esnegabe, mehar eta erkinik!!! Hortaz: ...guzti, den, oro... oso, hagitz, biziki... asko, anitz, ugari... arlo, sail, atal... Aberastasuna bai! Baina... (Mahoma, Mahomet...) zentzuduna!

(BORJA ARIZTIMUÑO LÓPEZ Euskal Filologiako ikaslea da)

Agur aspaldiko. Iparraldean gai horretan ez dago batasunik. Zuberoako pastoraletan Turkoen ate gainetik, panpin mugikorra badago, haren izena Mahoma. Bestalde uste dut "Manexek" haizeari Bahumet edo Buhamet diotela ( buha= butz egin). Nire ustez, gauzen ez nahasteko, txokokeriak utzi eta, nazioarteko Mahomet edo Mohamet erabili behar liteke. Ikusarte.

(TXOMIN PEILLEN hizkuntzalaria eta euskaltzaina da)

Ederki dago esaten duena Mikel Morris-ek buruz traditione ona eta traditione badaezpadakoa:

"Ez, beste hizkuntzei begiratzea ez da beraien menpean jartzea. Hala ere, Muhammad jatorrizko forma da eta ez da, ez, ingelesa. Zorionez, euskaldun gazte asko konturatzen ari dira beren gurasoek gehienbat gaztelaniaz pentsatzen dutela, goi mailako gauzei dagokienez behintzat. Beste hizkuntzak ikasten ari dira. Bidaiatzen ari dira. Konturatzen ari dira gaztelania ez dela munduko hizkuntza nagusia.

Tradizio onari uko egitea txarra da, baina zein tradizio da ona den eta zein baztergarria. Geroak esango du. Hizkuntza bizidunak aldatzen dira. Ingelesa oso hizkuntza handia bada ere, oso malgua da."

Baita gustatu zait esan duena hak Xabier Andonegi

"Nik ez dut uste gaztelerak eta frantsesak euskarari kalte egin diotenik sekula (jakina hizkuntzaren aldetik ari naiz, ez erabilpenaren aldetik). Esango nuke mesede baino ez diotela egin, euskara aberastu baino ez dutela egin, alegia. Gehiago esango nuke: gazteleraren eta frantsesaren eraginik gabe, euskara egun desagertua litzateke.".

Nik ere berdintsu pensatzen dut eta dut ikusten, berdin nola Xabier Andonegik.

Orai, arloa zabalago eginik eta emanik beste dimensione gehiago panoramikoa, galdetzen dut zein hizkuntzatan ez da erabitzen video ordez erabili bideo edo rutina ordez errutina.

(ERRAMUN GERRIKAGOITIA RODRÍGUEZ maisua da eskola publikoan)

Eguraldiaren lexikoa aztertzen nabil neure tesian eta honako hau daukat corpusean:

Haize zurrunbiloa adierazteko

Bahomet(a) / Buhameta
bahometa iz.: Zuberera. (Harriet). Hiztegia
bahometa, buhameta iz.: Z-Sohüta. EHHA.
bahumet iz.: Z-Urdiñarbe. EHHA.
bahumeta iz.: Zuberera. (Azkue). Hiztegia.
mahoma iz.: Eta zer dut ikhusten? Gure karrosaren zinkezko estalkia hogoi bat metra gora. Haize mahoma edo tiritiak khendu zarokun eta oraino ere han zadukan. Fedearen Propagacionea 1904, 232 or.
maomet iz.: Saint-Jayme Eskuizkribua, Oharrak.
mahumet iz.: BN-Arruta. Mahumet handi bat.EHHA.
maumet iz.: BN-Garruze. EHHA.

ZUEK ATERA ONDORIOAK.

(KEPA DIEGEZ Getxoko Udal Euskaltegiko irakaslea da)