|
“Ereduzko Prosa Gaur” da amaraunean euskarak duen testu-corpusik handiena. Izan ere, zazpi milioi hitz ditu eta 152 liburu daude guztira.
Orain arte, XX. Mendeko corpus estatistikoa zen euskarazko corpusik handiena, ia 5 milioi hitzekin, baina oraindik orain liburu berriak sartu dira Ereduzko Prosa Gaur testu arakatzailean eta orain azken hau da amaraunean dagoen euskarazko testu-corpusik handiena: zazpi milioi hitz ditu Ereduzko Prosa Gaur testu aztertzaileak.
Hala ere, beste hizkuntzek dituzten testu-corpusetatik oso urrun dago. Izan ere, ingelesezko British National Corpus delakoak, 100 milioi hitz ditu eta Bank of English delakoak, berriz, 300 milioi hitz. Frantsesezko FRANTEXT izenekoak 150 milioi hitz ditu , Gaztelaniazko CREA izenekoak 139 milioi hitz eta CORDE izenekoak 136 milioi hitz.
| Corpusa | Hitz kopurua | Hizkuntza |
|---|
| British National Corpus | 100 milioi hitz | Ingelesa | | Bank of English (COBUILD) | 300 milioi hitz | Ingelesa | | FRANTEXT | 150 milioi hitz | Frantsesa | | CRAE | 130 milioi hitz | Gaztelania | | CORDE | 136 milioi hitz | Gaztelania | | Ereduzko Prosa Gaur | 7 milioi hitz | Euskara | | XX. mendeko corpus estatistikoa | 5 milioi hitz | Euskara |
Zer da "ereduzko Prosa Gaur"
Batetik, Ereduzko Prosa Gaur azken urteotako testuak biltzen dituen corpusa da. Corpus hau digitalizatuta dago.
Bestetik, euskarazko testu eredugarriak hiztegi eta gramatika aldetik aztertu eta kontsultatzeko tresna da Ereduzko Prosa Gaur testu-aztertzailea. Idazle eredugarriek hitz jakin bat, edo esapide bat, edo beste zer edo zer nola erabili duten ikusteko balio du. Bilaketa era askotara egin daiteke: hitz bat sartu eta idazle batek nola erabili duen ikus daiteke, edo liburu batean nola erabilita dagoen, edo corpuseko testu guztietan nola erabilita dagoen. Alegia, bilaketa egiteko modu asko daude, eta era batera edo bestera bilatu beharko dugu topatu nahi dugunaren arabera.
Honela, euskal autore eredugarriek guztioi sortzen zaizkigun duda-mudei eman dizkieten irtenbideak ezagutu ahal izango ditugu.
Nola erabiltzen den zehatz-mehatz ikusteko klikatu HEMEN
Ereduzko Prosa Gaur EHUko Euskara Zerbitzuaren proiektuen ildoan kokatu behar da. Arduraduna Zerbitzuko kide den Ibon Sarasola hizkuntzalaria eta euskaltzaina da, proiektuaren antolatze-, garatze- eta zuzentze-lanei dagokienez. Laguntzaileak orobat Zerbitzukoak diren Xabier Alberdi, Jesus Mari Makazaga, Iñaki Ugarteburu eta Juan Garzia dira. Proiektuaren babesle Donostiako Udala da, Euskararen Udal Patronatuaren bidez.
Liburu berriak
Sortu zenean 87 liburu sartu zituzten eta orain labealdi berria sartu dute. Izan ere, azken urte hauetako 65 liburu sartu dituzte eta guztira 152 liburutako hitzak agertzen dira corpusean. Oraingoz, hitz lauzko liburuak sartu dituzte, hau da, nobelak, saiakerak eta itzulpenak. Bigarren labealdi honetan liburu hauek sartu dira:
| Izenburua | Egilea | Argitaletxea/Urtea |
|---|
| Euskal Herria krisian | Joxe Azurmendi | Elkar, 1999 | | Esku bakarrarekin irakurtzeko kontuak | Pilar Cristobal / Juan Martin Elexpuru | Txalaparta, 1999 | | Egonean doazen geziak | Joxerra Garzia | Alberdania, 2000 | | Arkitekturaz hamar liburuak | Vitruvio / Santiago Iruretagoiena | Klasikoak, 2000 | | Ai, ama | Arantxa Iturbe | Alberdania, 1999 | | Mistika liburuak | Eckhart-Tauler / X. Mendiguren Bereziartu | Klasikoak, 1997 | | Nerabearen biluzia | Xabier Mendiguren Elizegi | Elkar, 1999 | | Harry Potter eta sorgin harria | J.K. Rowling / Iñaki Mendiguren | Elkar, 2000 | | Naturaren mintzoa | Pello Zabala | Alberdania, 2000 | | Euskararen sendabelarrak | Koldo Zuazo | Alberdania, 2000 | | Gelatxo, soinuaren bidaia luzea | Pako Aristi | Soinuaren liburutegia, 2001 | | Sade-Filosofia apaingelan | Juan Martin Elexpuru | Txalaparta, 2001 | | Elgeta, sasiaren sustraiak | Koldo Izagirre | Soinuaren liburutegia, 2001 | | Edale santuaren kondaira | Joseph Roth / Matías Mujika | Igela, 2001 | | Oilandoiko ermita | Michel Oronoz | Elkarlanean, 2001 | | Luzaiden gaindi | Angel Aintziburu / Jean Baptiste Etxarren | Elkarlanean, 2002 | | Rufino Arrola, Vulkanoren atzamarrak | Xabier Amuriza | Soinuaren liburutegia, 2002 | | Zakurra, zeure laguna | Gotzon Garate | Elkar, 2002 | | Egurra Pinotxori | Aritz Gorrotxategi | Alberdania, 2002 | | Ipuin batean bezala | Joan Mari Irigoien | Elkar, 2002 | | Itzarri nahi ez zuen printzesa | Felipe Juaristi | Alberdania, 2002 | | Agindutako lurraren bila I | Jose Antonio Mujika | Erein, 2002 | | Agindutako lurraren bila II | Jose Antonio Mujika | Erein, 2002 | | Errua eta maitasuna | Markos Zapiain | Elkar, 2002 | | Romain zen bere izena | Joxean Agirre | Elkar, 2003 | | Sakabi, soinu txikiaren handitasuna | Iñigo Aranbarri | Soinuaren liburutegia, 2003 | | Ekialdeko mamuak | Jon Arretxe | Elkar, 2003 | | Jakitearen arkeologia | Michel Foucault / Xabier Arregi | Klasikoak, 2003 | | Soinujolearen semea | Bernardo Atxaga | Pamiela, 2003 | | Hiruko | Itxaro Borda | Alberdania, 2003 | | Durduzaz eta dardaraz | Amélie Nothomb / Joxan Elosegi | Igela, 2003 | | Van’t Hoffen ilea | Unai Elorriaga | Elkar, 2003 | | Patri maitea | Hasier Etxeberria | Alberdania, 2003 | | Goragalea | Jean Paul Sartre / Monika Etxebarria | Alberdania-Elkar, 2003 | | Alemaniara deportatua | Grégoire Joannateguy / Marzel Etxehandi | Elkarlanean, 2003 | | Ezezaguna helbide honetan | Kressman Taylor / Ramon Etxezarreta | Erein, 2003 | | Itsasoan euri | Joxerra Garzia | Alberdania, 2003 | | Bederatzietatik bederatzietara | Leo Perutz / Anton Garikano | Alberdania-Elkar, 2003 | | Txanponaren bi aldeak | Iñaki Heras | Alberdania, 2003 | | Eszterren ondarea | Sandor Marai / Ander Irizar | Igela, 2003 | | Oilarraren promesa | Joan Mari Irigoien | Elkar, 2003 | | Behi eroak | Patxi Iturritegi | Elkar, 2003 | | Hemingway eta euskaldunak zerbitzu sekretuetan | Edorta Jimenez | Susa, 2003 | | Kilkerren hotsak | Edorta Jimenez | Susa, 2003 | | Esan gabe neukana | Agurtzane Juanena | Elkar, 2003 | | Airezko emakumeak | Felipe Jauristi | Erein, 2003 | | Uda betiko balitz | Xabier Mendiguren Elizegi | Elkar, 2003 | | Ortzadarra sutan | Fernando Morillo | Elkar, 2003 | | Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean | Raymond Carver / Koro Navarro | Alberdania-Elkar, 2003 | | Hamasei kontakizun | Isaac B. Singer / Koro Navarro | Alberdania-Elkar, 2003 | | Antropologo bat Marten | Oliver Sacks / Xabier Olarra | EHU, 2003 | | Unibertsitatea eta euskal gizartea gaur | Juan Ignacio Pérez / Pello Salaburu | Pamiela, 2003 | | Ararat mendiaren sumina | Yasar Kemal / Fernando Rey | Alberdania-Elkar, 2003 | | Kutsidazu bidea Ixabel | Joxean Sagaztizabal | Alberdania, 2003 | | Eguzkipekoak | Pablo Sastre | Alberdania, 2003 | | Zoririk ez | Imre Kertész / Urtzi Urrutikoetxea | Elkar, 2003 | | Lekua | Annie Ernaux / Joseba Urteaga | Igela, 2003 | | Gertakizuna | Annie Ernaux / Joseba Urteaga | Igela, 2003 | | Hainbat idazlan | San Agustin / Imanol Unzurrunzaga | Klasikoak, 2003 | | De re publica edo politikaz | Piarres Xarriton | Elkar, 2003 | | 110. Street-eko geltokia | Iñaki Zabaleta | Elkar, 2003 | | Lorategi beldurgarriak | Michel Quint / Josu Zabaleta | Erein, 2003 | | Gerrako pilotu | Antoine Saint-Exupéry / Josu Zabaleta | Alberdania-Elkar, 2003 | | Sei pertsonaia autore bila | Luigi Pirandello / Josu Zabaleta | Alberdania, 2003 | | Buda zoriontsuen etxea | Joao Ubaldo Ribeiro / Karlos Zabala | Txalaparta, 2003 |
Liburuak aukeratzeko irizpideak
Motzean esanda, arloren batean zer edo zer aportatzen duten idazleak dira ereduzkoak:
- Hitz edo esapide berriak sortzen dituztenak.
- Euskal literaturan ibilbide errekonozitua dutenak.
- Literatura oso ona egiten dutenak.
- Salmenten arabera behintzat arrakasta nabarmena izan dutenak
- Prestigio nabarmeneko sariak jaso dituztenak
- ...
Orain arteko erabilera
Ereduzko Prosa Gaur testu aztertzailea 2003ko azaroan jarri zen amaraunean, eta gaur egun 1.000tik gora bisita izaten ditu hilean batez beste. Dena den, abenduan 1.700 bisita izan zituen eta 2005eko urtarrilean 1600. Guztira, 15.000 bisita izan ditu azken 12 hilabetetan.
Ildo bereko artikuluak (irakurtzeko gainean sakatu)
|
|
Orain dela aste batzuk hedatu zenuten berri hau. Uste dut, egiaz, gauza handia dela, eta aski ona, euskaltzale guztiok kontsultatzeko gure eskura jarri den tresna hau. I. Sarasolak biziki ongi egiten du lan, duda gabe. Eta EHU tartean dagoelarik, poztasun handiagoa ematen dit horrek.
Baina ez dakit, bada, berriak dioena, bere horretan, egia den. Han esaten da hau dela sarean dagoen corpusik handiena, bere zazpi milioi hitzekin, eta orain arte "XX. mendeko corpus estatistikoa" zela handiena, 5 milioi hitzekin. Inori deusik ere kendu gabe, baina gauzak bere tokian utziz, esan behar dut KLASIKOAK izeneko bildumak aspaldi jarri zituela bere liburu guztiak sarean, soso osorik kontsultatzeko, PDFn edo Worden, eta denetara 7.228.862 hitz dituela corpus honek. Gainera testua bere osotasunean kontsulta daiteke, edo kopiatu ordenagailuan, edo inprimatu.
Egia da ez duela besteek sarreraka kontsultatzeko duten programa, baina hau da toki bakarra non, oker ez banaiz, 7 milioi luze hitz horiek denak batera (liburu osoak, ez pasarteak) har daitezkeen. Eta alde horretatik behaturik, hau da, gainerako datuak egiazkoak badira, eta besteei deus ere kendu gabe, eskura dugun corpusik handiena.
Uste dut nori berea eman behar zaion. Ez da esan beharrik, KLASIKOAK bilduman EHU ere hor dagoela administrazio kontseiluan.
(PELLO SALABURU hizkuntzalaria eta euskaltzaina da)
|